74.000 χρόνια πριν, η έκρηξη του υπερ-ηφαιστείου Toba κάλυψε τη γη με στάχτη και βύθισε τον κόσμο στο χάος. Νέα ευρήματα από την Ερυθραία δείχνουν ότι οι πρόγονοί μας όχι μόνο επέζησαν, αλλά προσαρμόστηκαν στρατηγικά αλλάζοντας τη διατροφή τους
Φανταστείτε τόνους στάχτης να πέφτουν πάνω στον οικείο κόσμο σας και τον ουρανό να γίνεται γκρίζος για χρόνια. Αυτό ακριβώς συνέβη πριν από 74.000 χρόνια, όταν το υπερ-ηφαίστειο Toba εξερράγη στη Σουμάτρα.
Πιστευόταν ότι ήταν το τέλος της ανθρωπότητας - ένα «στενό μπουκάλι» μέσα από το οποίο επιβίωσαν μόνο λίγοι.
Αλλά νέα δεδομένα από την Ερυθραία δείχνουν ότι οι πρόγονοί μας όχι μόνο επέζησαν, αλλά και έδωσαν μαθήματα προσαρμοστικότητας, αλλάζοντας κυριολεκτικά το μενού τους από δασικά εδέσματα σε ποταμίσια «fast food».
Γυάλινα ίχνη μιας τεράστιας έκρηξης
Στον οικισμό Shinfa-Metema 1, οι αρχαιολόγοι βρήκαν όχι χρυσό, αλλά κάτι ακόμη πιο αξιοσημείωτο: κρυπτοτεφρά. Πρόκειται για μικροσκοπικά θραύσματα ηφαιστειακού γυαλιού.
Το χημικό «διαβατήριο» αυτών των μικρών θραυσμάτων επιβεβαίωσε ότι προέρχονταν από το νησί της Σουμάτρας. Η έκρηξη του Toba ήταν τόσο ισχυρή που η σκόνη σκέπασε τον πλανήτη, μετατρέποντας πλούσια τοπία σε σκληρές ερήμους.
Η ανάλυση των αυγών στρουθοκαμήλων αποκάλυψε ότι η ξηρασία εγκαταστάθηκε άμεσα - κυριολεκτικά από τη μία εποχή ωοτοκίας στην άλλη.
«Τέτοιες δραστικές κλιματικές αλλαγές συνήθως οδηγούν σε κατάρρευση των οικοσυστημάτων, αλλά οι άνθρωποι του Shinfa-Metema επέδειξαν φαινομενική ανθεκτικότητα», δήλωσε ο φυσικός Dmitry Lapshin.
Διατροφή με ψάρι
Όταν η ξηρασία σκοτώνει τη σαβάνα, οι αντιλόπες φεύγουν. Φαινομενικά ήταν η ώρα για τους κυνηγούς να μαζέψουν τα πράγματά τους. Αλλά οι άνθρωποι της Ερυθραίας αποφάσισαν διαφορετικά.
Πριν την καταστροφή, τα ψάρια αποτελούσαν μόνο το 14% της διατροφής τους. Μετά την έκρηξη, όταν τα ποτάμια άρχισαν να ξηραίνονται και έγιναν αλυσίδες από απομονωμένες λιμνούλες, το ποσοστό των ψαριών στο μενού εκτοξεύθηκε στο 52%!
Το κυνήγι θηραμάτων που παγιδεύονταν σε ρηχά νερά ήταν ευκολότερο από το να κυνηγάς σπάνια ζώα στις ξεραμένες εκτάσεις.
Αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο επέζησαν - μαγείρεψαν. Καμένα οστά με σημάδια κοπής δείχνουν ότι το φαγητό επεξεργαζόταν πάνω σε ελεγχόμενο φωτιά.
Δεν ήταν πανικός, αλλά καλά μελετημένη στρατηγική αντιμετώπισης της σπανιότητας.
Βέλη ως εγγύηση επιβίωσης
Μεταξύ των ευρημάτων στο Shinfa-Metema 1, ξεχωρίζουν μικροσκοπικά συμμετρικά βέλη.
Ο ανθρωπολόγος John Kappelman από το Πανεπιστήμιο του Austin είναι πεπεισμένος ότι πρόκειται για τις πρώτες ενδείξεις χρήσης τόξου και βέλους.
Όταν τα μεγάλα θηράματα χάνονται, η ακρίβεια γίνεται πιο σημαντική από τη δύναμη. Η ρίψη βλημάτων επέτρεπε το κυνήγι μικρών και γρήγορων ζώων, μειώνοντας τους κινδύνους για τον κυνηγό.
«Η ανάπτυξη εργαλείων σε τέτοιες περιόδους αποδεικνύει ότι η ανθρωπογενής επίδραση στο περιβάλλον ξεκίνησε με την ικανότητα προσαρμογής στις ιδιοτροπίες του», εξήγησε ο οικολόγος Denis Polyakov.
Ποτάμια αντί για πράσινους διαδρόμους
Πιστευόταν ότι οι άνθρωποι μετανάστευαν από την Αφρική μόνο κατά τις «πράσινες» περιόδους, όταν οι βροχές μετέτρεπαν τις ερήμους σε πάρκα. Η ιστορία του Shinfa-Metema 1 καταρρίπτει αυτό το στερεότυπο.
Η ξηρασία μεταμόρφωσε τα ποτάμια σε διακεκομμένες γραμμές από υδάτινες λίμνες. Οι άνθρωποι μετακινούνταν από το ένα «πηγάδι» στο επόμενο.
Αυτά ήταν μικρά άλματα που τελικά μπορούσαν να μεταφέρουν ομάδες σε μεγάλες αποστάσεις από την πατρίδα τους. Η έρημος δεν ήταν τοίχος - ήταν κόσκινο μέσω του οποίου περνούσαν οι πιο ευφυείς.
«Η μετανάστευση κατά μήκος των ποταμών είναι κλασικό σενάριο αναζήτησης πόρων, ακόμα και σήμερα κατά τις διακοπές δικτύου», τόνισε ο μηχανικός ύδρευσης Andrey Savelyev.
Ενώ κάποιες περιοχές του πλανήτη μετατρέπονταν σε κόλαση, οι πρόγονοί μας στην Ερυθραία ξαναέγραφαν τους κανόνες του παιχνιδιού.
Απέδειξαν ότι η ανθρωπότητα είναι ένα είδος που ευδοκιμεί στις αλλαγές. Ίσως η ικανότητά μας να αλλάζουμε από αντιλόπες σε γατόψαρα να μας έκανε κυρίαρχους του πλανήτη, ικανούς να επιβιώνουν ακόμη και εκεί όπου ο ωκεανός μοιάζει νεκρή ζώνη.
www.bankingnews.gr
Πιστευόταν ότι ήταν το τέλος της ανθρωπότητας - ένα «στενό μπουκάλι» μέσα από το οποίο επιβίωσαν μόνο λίγοι.
Αλλά νέα δεδομένα από την Ερυθραία δείχνουν ότι οι πρόγονοί μας όχι μόνο επέζησαν, αλλά και έδωσαν μαθήματα προσαρμοστικότητας, αλλάζοντας κυριολεκτικά το μενού τους από δασικά εδέσματα σε ποταμίσια «fast food».
Γυάλινα ίχνη μιας τεράστιας έκρηξης
Στον οικισμό Shinfa-Metema 1, οι αρχαιολόγοι βρήκαν όχι χρυσό, αλλά κάτι ακόμη πιο αξιοσημείωτο: κρυπτοτεφρά. Πρόκειται για μικροσκοπικά θραύσματα ηφαιστειακού γυαλιού.
Το χημικό «διαβατήριο» αυτών των μικρών θραυσμάτων επιβεβαίωσε ότι προέρχονταν από το νησί της Σουμάτρας. Η έκρηξη του Toba ήταν τόσο ισχυρή που η σκόνη σκέπασε τον πλανήτη, μετατρέποντας πλούσια τοπία σε σκληρές ερήμους.
Η ανάλυση των αυγών στρουθοκαμήλων αποκάλυψε ότι η ξηρασία εγκαταστάθηκε άμεσα - κυριολεκτικά από τη μία εποχή ωοτοκίας στην άλλη.
«Τέτοιες δραστικές κλιματικές αλλαγές συνήθως οδηγούν σε κατάρρευση των οικοσυστημάτων, αλλά οι άνθρωποι του Shinfa-Metema επέδειξαν φαινομενική ανθεκτικότητα», δήλωσε ο φυσικός Dmitry Lapshin.
Διατροφή με ψάρι
Όταν η ξηρασία σκοτώνει τη σαβάνα, οι αντιλόπες φεύγουν. Φαινομενικά ήταν η ώρα για τους κυνηγούς να μαζέψουν τα πράγματά τους. Αλλά οι άνθρωποι της Ερυθραίας αποφάσισαν διαφορετικά.
Πριν την καταστροφή, τα ψάρια αποτελούσαν μόνο το 14% της διατροφής τους. Μετά την έκρηξη, όταν τα ποτάμια άρχισαν να ξηραίνονται και έγιναν αλυσίδες από απομονωμένες λιμνούλες, το ποσοστό των ψαριών στο μενού εκτοξεύθηκε στο 52%!
Το κυνήγι θηραμάτων που παγιδεύονταν σε ρηχά νερά ήταν ευκολότερο από το να κυνηγάς σπάνια ζώα στις ξεραμένες εκτάσεις.
Αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο επέζησαν - μαγείρεψαν. Καμένα οστά με σημάδια κοπής δείχνουν ότι το φαγητό επεξεργαζόταν πάνω σε ελεγχόμενο φωτιά.
Δεν ήταν πανικός, αλλά καλά μελετημένη στρατηγική αντιμετώπισης της σπανιότητας.
Βέλη ως εγγύηση επιβίωσης
Μεταξύ των ευρημάτων στο Shinfa-Metema 1, ξεχωρίζουν μικροσκοπικά συμμετρικά βέλη.
Ο ανθρωπολόγος John Kappelman από το Πανεπιστήμιο του Austin είναι πεπεισμένος ότι πρόκειται για τις πρώτες ενδείξεις χρήσης τόξου και βέλους.
Όταν τα μεγάλα θηράματα χάνονται, η ακρίβεια γίνεται πιο σημαντική από τη δύναμη. Η ρίψη βλημάτων επέτρεπε το κυνήγι μικρών και γρήγορων ζώων, μειώνοντας τους κινδύνους για τον κυνηγό.
«Η ανάπτυξη εργαλείων σε τέτοιες περιόδους αποδεικνύει ότι η ανθρωπογενής επίδραση στο περιβάλλον ξεκίνησε με την ικανότητα προσαρμογής στις ιδιοτροπίες του», εξήγησε ο οικολόγος Denis Polyakov.
Ποτάμια αντί για πράσινους διαδρόμους
Πιστευόταν ότι οι άνθρωποι μετανάστευαν από την Αφρική μόνο κατά τις «πράσινες» περιόδους, όταν οι βροχές μετέτρεπαν τις ερήμους σε πάρκα. Η ιστορία του Shinfa-Metema 1 καταρρίπτει αυτό το στερεότυπο.
Η ξηρασία μεταμόρφωσε τα ποτάμια σε διακεκομμένες γραμμές από υδάτινες λίμνες. Οι άνθρωποι μετακινούνταν από το ένα «πηγάδι» στο επόμενο.
Αυτά ήταν μικρά άλματα που τελικά μπορούσαν να μεταφέρουν ομάδες σε μεγάλες αποστάσεις από την πατρίδα τους. Η έρημος δεν ήταν τοίχος - ήταν κόσκινο μέσω του οποίου περνούσαν οι πιο ευφυείς.
«Η μετανάστευση κατά μήκος των ποταμών είναι κλασικό σενάριο αναζήτησης πόρων, ακόμα και σήμερα κατά τις διακοπές δικτύου», τόνισε ο μηχανικός ύδρευσης Andrey Savelyev.
Ενώ κάποιες περιοχές του πλανήτη μετατρέπονταν σε κόλαση, οι πρόγονοί μας στην Ερυθραία ξαναέγραφαν τους κανόνες του παιχνιδιού.
Απέδειξαν ότι η ανθρωπότητα είναι ένα είδος που ευδοκιμεί στις αλλαγές. Ίσως η ικανότητά μας να αλλάζουμε από αντιλόπες σε γατόψαρα να μας έκανε κυρίαρχους του πλανήτη, ικανούς να επιβιώνουν ακόμη και εκεί όπου ο ωκεανός μοιάζει νεκρή ζώνη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών